Gluten: wszystko, co chcielibyście wiedzieć (cz. I)

gluten

Dieta bezglutenowa, czyli sposób odżywiania, którego podstawą jest eliminacja zawierających gluten produktów, do tej pory kojarzona była tylko i wyłącznie z celiakią i osobami na nią cierpiącymi. Okazuje się jednak, że nad eliminacją glutenu z codziennego menu powinien poważnie zastanowić się każdy z nas…

Czym jest gluten?

Gluten to rodzaj białka, które to znajduje się głównie w:

  • pszenicy
  • życie
  • jęczmieniu

Tym samym dostarczamy go sobie zjadając np. pieczywo (znaczna większość dostępnych na rynku produktów zawiera gluten), tortille, słodkie wypieki, makarony etc.

Co ważne, wiele produktów spożywczych, pozornie glutenu pozbawionych, bo nie są przetworami zbóż, jednak go zawiera. W różnych ilościach oczywiście, ale, fakt faktem, bez czytania etykiet, jeśli chcemy jadać bezglutenowo, raczej się dziś nie obejdzie… Do tej kwestii jeszcze wrócę.

Gluten ma specyficzne właściwości, dzięki którym zboża go zawierające są najpopularniejsze, jeśli chodzi o wypieki. Gluten zapewnia produktom elastyczność i plastyczność, a skórce świeżo wyjętego z pieca chleba- chrupkość… Mąki zawierające gluten lepiej nadają się też np. do wypieków drożdżowych.

Gluten wchłania wodę- to dlatego, np. po zmieszaniu mąki pszennej z wodą otrzymujemy kleistą masę.

Jak rozpoznać nietolerancję glutenu?

Nietolerancja glutenu objawiać się może na wiele sposób (w zależności od np. jej nasilenia). Są to min.:

  • bóle brzucha
  • biegunki i wzdęcia
  • migreny i permanentne zmęczenie
  • zmiany skórne (np. afty)
  • podwyższony poziom cholesterolu

Jeśli obserwujemy u siebie tego typu objawy i nie znamy ich pochodzenia czy nie jesteśmy w stanie wyjaśnić ich w żaden racjonalny sposób, ich przyczyną może być właśnie nietolerancja glutenu.

Gluten- zagrożenie dla zdrowia

Dieta obfitująca w produkty będące źródłem glutenu może przyczynić się rozwoju wielu chorób oraz różnego rodzaju dolegliwości, jak np.:

  • zespól jelita drażliwego
  • zapalenie jelit
  • anemia
  • osteoporoza i zapalenie stawów
  • nowotwory
  • stwardnienie rozsiane

Wielu z nas ma tzw. utajoną nietolerancję na gluten, tj. objawy przez niego wywoływane nie są łatwe do rozpoznania, gdyż nie są na tyle uciążliwe i jednoznaczne, by przyciągnąć naszą uwagę. Wtedy nie zdajemy sobie sprawy z ryzyka, jakie podejmujemy codziennie, gdy wybieramy na śniadanie ulubione pieczywo…

O wpływie glutenu na zdrowie dokładniej napiszę w kolejnym tekście.

Gluten- źródła

Chcąc wyeliminować z diety gluten należy zrezygnować z jedzenia jego zbożowych źródeł, którymi to są (już bardziej szczegółowo):

  • Pszenica (w tym mąka pszenna)
  • Orkisz (w tym mąka orkiszowa)
  • Żyto (w tym mąka żytnia)
  • Pszenżyto
  • Jęczmień (w tym mąka jęczmienna)
  • Owies (ze względu na zanieczyszczenia)
  • Płatki, musli etc. z wyżej wymienionych zbóż
  • Kasza manna
  • Kasza kuskus
  • Kasza jęczmienna (pęczak, mazurska, perłowa)
  • Makaron pszenny, żytni etc.
  • Pieczywo (chyba że oznaczone jest jako bezglutenowe)
  • Pyzy, kluski, słodkie wypieki etc. (jw.)
  • Bułka tarta (a więc i tradycyjna panierka)

Ponadto, gluten znajduje się w:

  • Niektórych wędlinach, konserwach, przetworach mięsnych i rybnych etc.
  • Niektórych produktach mlecznych (np. jogurtach z ziarnami zbóż)
  • Oleju pszenicznym
  • Kawie zbożowej
  • Piwie
  • Słodzie jęczmiennym
  • Sosie sojowym
  • Proszku do pieczenia
  • Seitanie
  • Niektórych lekach

Może występować również w:

  • Niektórych płatkach kukurydzianych (jeśli słodzone są słodem)
  • Niektórych mąkach bezglutenowych (jeśli zostały zanieczyszczone podczas procesu produkcji)
  • Majonezie
  • Gotowych sosach do sałatek
  • Serach pleśniowych, żółtych, kanapkowych etc.

Produkty bezglutenowe

Wbrew pozorom wyeliminowanie z diety glutenu wcale nie jest takie trudne. Bardzo wiele produktów zbożowych jest go pozbawionych.

Zboża bezglutenowe to:

  • Ryż
  • Kukurydza
  • Gryka
  • Proso
  • Amarantus
  • Quinoa

Bezglutenowe będą więc mąki oraz innego rodzaju produkty, których te są podstawą.

Poza tym, na diecie bezglutenowej można jeść:

  • Mięso (w nieprzetworzonej fabrycznie formie)
  • Jajka
  • Większość produktów mlecznych
  • Oleje roślinne
  • Skrobię ziemniaczaną
  • Warzywa i owoce

Dozwolone są również kawa, herbata, soki, ziołowe napary, alkohole (czyste), przyprawy, cukier, mód etc. (dozwolone, ale w sensie zawartości glutenu. O wpływie niektórych z tych produktów na zdrowie i o tym, czy powinno się je jeść, można się oczywiście zastanawiać rozpatrując problem z innej perspektywy).

W kolejnym artykule dotyczącym glutenu przedstawię bardziej szczegółowe informacje dotyczące jego wpływu na ludzki organizm oraz jego nietolerancji, jednak już polecam wydrukować sobie listę bezglutenowych produktów oraz tych, które są na diecie bezglutenowej zakazane, i zabierać ją ze sobą na codzienne zakupy. Jak się niedługo okaże, taka zmiana codziennego menu naprawdę może poprawić jakość życia.

zdjęcie

Please follow and like us:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.