Łuszczyca

Łuszczyca (psoriasis) jest przewlekłą chorobą ogólnoustrojową, zapalną i nawracającą. Występuje u około 1-3% Europejczyków i białych mieszkańców Stanów Zjednoczonych.

Łuszczycę charakteryzuje nadmierny podział keratynocytów w warstwie podstawowej naskórka, dojrzewających nieprawidłowo w przyspieszonym tempie.

Zmiany obejmują też skórę właściwą, gdzie gromadzą się liczne komórki biorące udział w reakcji zapalnej, które następnie przedostają się do naskórka.

Do czynników wywołujących łuszczycę zalicza się zarówno endogenne jak i egzogenne.

Wśród czynników endogennych, które mogą wywołać łuszczycę, można wyróżnić:

  • infekcje (grzybicze, bakteryjne, wirusowe; np. paciorkowcem gardła lub dróg oddechowych)
  • leki (przeciwmalaryczne, wybrane niesteroidowe leki przeciwzapalne, interferony, interleukiny)
  • czynniki psychogenne (silny stres psychiczny)
  • czynniki endokrynne (zmiany hormonalne w okresie menopauzy, zaburzenia hormonów tarczycy, podwzógrza-przysadki-nadnerczy, hormonu wzrostu)
  • dieta, alkohol, papierosy (dieta wysokobiałkowa, oparta o tłuszcze rafinowane, pozbawiona świeżych warzyw i owoców, w dużej części przetworzona)

Czynniki egzogenne wywołujące łuszczycę to:

  • czynniki fizyczne (promieniowanie UV, promieniowanie RTG, zabiegi chirurgiczne, oparzenia, akupunktura)
  • czynniki chemiczne (oparzenia chemiczne, kontakt z substancjami toksycznymi)
  • dermatozy zapalne (ospa wietrzna, półpasiec, trądzik różowaty

Łuszczyca – rodzaje i podział

Wyróżnia się dwa sposoby podziału łuszczycy:

  • Ze względu na wiek wyodrębnia się:

    • łuszczycę młodzieńczą, która pojawia się przed 30. rokiem życia i charakteryzuje się cięższym przebiegiem. Ten typ występuje częściej u osób, u których w rodzinie istnieją przypadki zachorowań,
    • łuszczyca dorosłych, która pojawia się po 40. roku życia, częściej jest wywołana przebytą infekcją (szczególnie ostrym zapaleniem dróg oddechowych), stosowaniem leków, zaburzeniami hormonalnymi, czynnikami psychogennymi oraz czynnikami egzogennymi.
  • Ze względu na wielkość i kształt zmian skórnych oraz ich lokalizację, gdzie podstawową zmianą skórną jest drobna owalna grudka rumieniowo-złuszczająca się, która jest wyraźnie oddzielona od reszty skóry i z czasem powiększa się:
    • W łuszczycy zwykłej zmiana może powstać w każdym miejscu, ale najczęściej są to łokcie, kolana, ręce i okolice krzyżowej. Zmiany na początku są niewielkie, ale z czasem rozrastają się nawet do kilkunastu centymetrów i łączą ze sobą.
    • Łuszczyca krostkowa może występować jako jedyna postać łuszczycy lub towarzyszyć nasileniu stanu zapalnego w łuszczycy zwykłej. Najczęściej pojawia się na dłoniach i stopach i przyjmuje postać wykwitów krostkowych. W ciężkiej łuszczycy krostkowej pojawiają się także zmiany na błonach śluzowych jamy ustnej.
    • Łuszczyca stawowa może występować jako jedyna postać łuszczycy lub towarzyszyć innym jej odmianom, zwykłej i krostkowej. W chorobie tej występuje obrzęk i duża bolesność zajętych stawów, które mogą utrudnić normalne funkcjonowanie osoby chorej, a nawet prowadzić do kalectwa. Choruje na nią do 7% osób chorych ciężko na łuszczycę zwykłą.
    • Erytrodermia łuszczycowa stanowi najcięższy typ łuszczycy, w którym zmiany zapalne pojawiają się na całym ciele. Erytrodermia jest najczęściej konsekwencją zaniedbania lub zaprzestania leczenia już istniejącej łuszczycy. W niektórych przypadkach erytrodermii niezbędna jest hospitalizacja osoby chorującej.
    • Łuszczyca paznokci towarzyszy zazwyczaj innym postaciom łuszczyc. Zmiany łagodne mają postać przebarwień i nielicznych punktowych wgłębień w płytce paznokcia. Stany zaawansowane charakteryzują się rogowaceniem zgrubiałej i kruchej płytki paznokcia.

Łuszczyca – sposoby leczenia

  • W leczeniu zewnętrznym stosuje się takie środki jak: preparaty kwasu salicylowego (wczesne fazy choroby, pojedyncze zmiany), dziegcie (najstarsza forma leku, nadal stosowana, w szczególności na zmiany na partiach owłosionych), pochodne ditranolu (w łuszczycy zwykłej, należy stosować zgodnie ze szczegółową instrukcją w celu uniknięcia podrażnień), kortykosteroidy (z czasem wygasa wrażliwość na poszczególne rodzaje tych leków, z tego względu preparaty te należy zmieniać okresowo; po zakończeniu leczenia choroba powraca), pochodne witaminy D3 (w łuszczycy zwykłej, często w połączeniu z fotochemioterapią PUVA).
  • Fototerapia łuszczycy polega na naświetlaniu skóry promieniowaniem ultrafioletowym z zakresu UVA lub UVB. W fotochemioterapii dodatkowo pacjentowi podaje się fotouczulacz z grupy psoralenów, którego zadaniem jest zwiększenie wrażliwości skóry na promieniowanie.
  • W leczeniu ogólnym wykorzystuje się zaś: retinoidy (szczególnie w łuszczycy krostkowej), metotreksat (w łuszczycy stawowej i innych opornych formach łuszczycy), cyklosporyne A [CsA] (leczenie opornych postaci łuszczycy), takroslimus [FK506], estry kwasu fumarowego.
  • W wielu przypadkach wykorzystuje się też metody łączone np. metody Goeckermanna (UVB+dziegieć) lub Ingrama (cygnolina+dziegieć+UVB).
  • Wśród najnowszych metod leczenia największą rewolucją jest immunoterapia łuszczycy, polegającą na stosowaniu substancji immunosupresyjnych oddziałujących na komórki układu odpornościowego (alefacept, efalizumab) lub będących antagonistami cytokin prozapalnych (etanercept) Pacjenci cierpiący na łuszczycę muszą także dbać o zwalczanie infekcji bakteryjnych pogarszających ich stan.

***

Łuszczyca wpływa na życie osobiste i zawodowe chorujących, niejednokrotnie obniżając jego jakość. Chorzy są skryci, nadwrażliwi na opinię innych, odczuwają wstyd. Dlatego istotne jest wsparcie psychologiczne. Pomocne są w tych sytuacjach grupy samopomocy, stosowanie technik relaksacyjnych, medytacji, hipnozy. W przypadku znacznego pogorszenia stosuje się leczenie antydepresyjne i lękowe.

Please follow and like us:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.